รอยธรรมบ้านสามผง
ณ วัดโพธิ์ชัย บ้านสามผง อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม
ตามรอยองค์หลวงปู่มั่น ตอนที่ 25

          หลังจากออกพรรษาปี พ.ศ. 2469 องค์หลวงปู่มั่นปรารภถึงการเดินทางออกจากบ้านสามผง จะเดินทางไปแถบใดต่อ ซึ่งศิษยานุศิษย์มีมติเดินทางกลับอุบลราชธานี ยังเป็นการไปส่งโยมแม่ชีจันทร์ที่ชราภาพไปส่งให้ทางบ้านเกิดดูแลด้วย ก่อนออกเดินทางองค์หลวงปู่มั่น ได้ออกระเบียบการสอนภาวนา และไม่ให้เดินทางเป็นคณะใหญ่ ให้แบ่งออกเป็นหมู่ๆ

          เมื่อหลวงปู่มั่นเดินทางไปทาง จ.อุบลราชธานีแล้ว องค์หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล ได้เมตตามาจำพรรษายังบ้านสามผง อีก 2 พรรษา ได้ช่วยให้ศรัทธาแน่นแฟ้นจนถึงปัจจุบัน โดยมีรายละเอียดดังนี้

รูปหอไตรเก่าที่พระอาจารย์เกิ่ง อธิมุตฺตโก สร้างถวายองค์หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล
ปัจจุบันชำรุดทรุดโทรมสูญหายไปแล้ว
(รูป AI ปรับปรุงจากรูปถ่ายเก่า นำเข้าข้อมูลโดย แฟนพันธุ์แท้ศิษย์หลวงปู่มั่น)

เหตุการณ์ในช่วงออกพรรษา

          ภายจากออกพรรษาแล้ว องค์หลวงปู่มั่น ได้เดินทางมายังบ้านดอนแดง และองค์หลวงปู่เสาร์ ที่จำพรรษาที่บ้านดงยาง อ.หนองหาร จ.อุดรธานี ก็ได้มาพบกันที่บ้านดอนแดง พระบูรพาจารย์ทั้งสองได้มีการประชุมคณะสงฆ์ โดยวางระเบียบการปฏิบัติเกี่ยวกับการอยู่ป่า เกี่ยวกับการตั้งสำนักปฏิบัติ กับแนวทางแนะนำสั่งสอนปฏิบัติจิต เพื่อให้คณะศิษย์ของพระบูรพาจารย์ทั้งสอง ได้นำไปปฏิบัติเป็นระเบียบเดียวกัน ซึ่งต่อได้รับขนานนามว่า "กองทัพธรรมพระกรรมฐานสาย หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น" 

อีกทั้งองค์หลวงปู่มั่นได้ปรารภถึงการเดินทางไปเผยแผ่ในแถบใดต่อไป ซึ่งมีมติให้กลับสู่จังหวัดอุบลราชธานี พร้อมกับหารือในการไปส่งโยมมารดา คือ แม่ชีจันทร์ แก่นแก้ว กลับอุบลฯ ด้วย ซึ่งหลวงปู่เทสก์ ได้บันทึกรายละเอียดเหตุการณ์ในครั้งนั้นได้ดังนี้

          ออกพรรษาแล้ว ท่านอาจารย์สิงห์ได้พาคณะเราไปกราบนมัสการพระอาจารย์มั่นที่บ้านสามผง ดังเคยปฏิบัติกันมาเป็นอาจิณ...การไปรวมกันกราบนมัสการพระอาจารย์ผู้ใหญ่ในครั้งนี้ ถึงแม้พระเณรทั้งหมดรวมกันระหย่อนร้อย ก็นับว่ามากเอาการอยู่ในสมัยนั้น แล้วท่านอาจารย์มั่นได้ให้เราพร้อมด้วยพระอีกองค์หนึ่งกับสามเณรหนึ่งองค์ ตามท่านออกเดินทางไปบ้านข่าโนนแดง ซึ่งอาจารย์อุ่น อาจารย์กู่ และอาจารย์ฝั้นจำพรรษาอยู่ ณ ที่นั่น ได้พักอยู่ ณ ที่นี้สามวัน ... ขณะที่ท่านอาจารย์มั่นอยู่ที่วัดบ้านสาผงท่านเทศน์ทุกวัน ถ้าโครอ่อนแอ ท้อแท้ เจ็บป่วย ท่านก็เทศน์ว่า นั่นมิใช่กลัวตาย แต่อยากตายหลายหน (คือหมายความว่า ถ้าทำความเพียรกล้าแข็งเข้า ใจบริสุทธิ์แล้วตวามกลัวตายก็จะน้อยอง)

พอท่านออกจากวัดไป ไม่มีไครเทศน์ให้ฟัง จิตใจของลูกศิษย์ก็อ่อนลง จึงอยู่ไม่ได้ ที่วัดนี้อากาศร้ายนัก ใช้มาเลเรียก็ชุกชุม ใครใจอ่อนแอจะท้องโดนเป็นเป็นไข้ ๆ ทุก ๆคนหมู่คณะที่อยู่บ้านสามผงใด้ตามมาทั้งหมดวัค เลยบอกว่าแย่อยู่ใม่ไหว อากาศบ้านสามผงมันร้ายมาก ท่าให้ซึมมึนเมาง่วงนอนตลอดทั้งวัน เมื่อหมู่คณะไปรวมพร้อมกันแล้ว  ท่านอาจารย์มั่นได้ปรารถถึงการเที่ยววิเวกของหมู่คณะเพื่อแผยแผ่ศีลธรรมต่อไปว่า ในสามสี่จังหวัดแถบนี้ คือ สกลนคร-อุดร-หนองคาย-เลย พวกเราก็ได้เที่ยวมามากแล้ว ต่อไปนี้พวกเราจะไปจังหวัดไหนดี ส่วนมากเห็นว่าลงไปทางอุบล แต่ตัวท่านเองไม่ค่อยพอใจเพราะหาป่าเขาและถ้ำยาก เเต่มติส่วนมากเห็นเช่นนั้นท่านก็อนุโลมตาม เมื่อตกลงกันแล้วก็เตรียมออกเดินทางเป็นกลุ่ม ๆ หมู่ ๆ

ออกเดินทางกลับอุบลราชธานี

          เมื่อประชุมสงฆ์เสร็จแล้ว พระบูรพาจารย์ทั้งสององค์ และคณะศิษยานุศิษย์ ได้แยกย้ายกันจาริกไปในที่ต่างๆ แต่ก็ได้มาพบกันที่จังหวัดสกลนครโดยบังเอิญ ได้รับนิมนต์ในงานบำเพ็ญกุศลมารดา นางนุ่ม ชุปวานนท์ และฉลองศรัทธาชาวสกลนครที่เพิ่งได้เคยเห็นพระปฏิบัติมารวมกันขนาดนี้ นางนุ่มนิมนต์มาพักที่บริเวณที่ปัจจุบัน คือ วัดป่าสุทธาวาส อ.เมือง จ.สกลนคร

ต่อจากนั้นได้รับนิมนต์ในการบำเพ็ญกุศล  พระยาประจันตประเทศธานี ซึ่งเป็นครั้งแรกที่อนุโลมให้ฉันภัตตาหารในบ้าน เมื่อแล้วเสร็จงานบำเพ็ญกุศลทั้งสองแล้ว องค์หลวงปู่มั่น ได้เดินทางออกจากสกลนคร และจำพรรษาในปี พ.ศ. 2470 ณ บ้านหนองขอน อ.ตัวตะพาน จ.อำนาจเจริญ

หลวงปู่เสาร์เมตตามาจำพรรษาต่อ

          องค์หลวงปู่เสาร์และคณะได้แยกตัวจากคณะองค์หลวงปู่มั่น จากวัดป่าสุทธาวาส ผ่านมาทางบ้านอากาศ อ.อากาศอำนวย จ.สกลนคร และจำพรรษา ณ เสนาสนะป่าบ้านสามผง ระหว่างปี พ.ศ. 2470 – 2471 เป็นระยะเวลา 2 พรรษา เป็นบุญวาสนาของชาวบ้านสามผง ที่มีพระบูรพาจารย์ทั้งสองรูป คือ หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น เมตตามาโปรดติดต่อกันรวม 3 พรรษา ทำให้มีลูกศิษย์แถบถิ่นนี้มีศรัทธาฝังรากลึก สถานที่ที่องค์พ่อแม่ครูบาอาจารย์มาพักต่อมาได้ตั้งเป็นอาราม วัดโพธิ์ชัย สถาพรจนถึงปัจจุบัน

แฟนพันธุ์แท้ศิษย์หลวงปู่มั่น

อ้างอิง

1) ประวัติพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺตเถร โดย หลวงปู่มหาบัว ญาณสมฺปนฺโณ พ.ศ. 2547

2) ประวัติหลวงปู่มั่นฉบับสมบูรณ์ โดย หลวงพ่อวิริยังค์ ฯ พ.ศ. 2541

3) หนังสือที่ะลึกในงานพระราชทานเพลิง พระญาณวิศิษฏ์ (พระอาจารย์สิงห์ ขนฺตยาคโม) โดย พระอริยคุณาธาร พ.ศ. 2505

4) อัตตโนประวัติ พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์ ลายมือหนังสือธรรมของ พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร วงศ์ธรรมยุติในภาคอีสาน โดย หลวงปู่เทศก์ เทสรํสี พ.ศ. 2539

5) อาจาราภิวาท อนุสรณ์ พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร พ.ศ. 2520

6) ตามรอยธุดงควัตร พระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล โดย ธิดาวรรณ-พิศิษฐ์ ไสยสมบัติ พ.ศ. 2546

7) ชีวประวัติพระคุณเจ้าหลวงปู่ชอบ ฐานสโม, ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2535

8) จนฺทปชฺโชตเถรปูชา ที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (สนั่น จนฺทปชฺโชโต) วันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2542

9) ทางสู่สันติ อนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพ พระอาจารย์กงมา จิรปุญฺโญ วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2506

 

แสดงความเห็น  >>คลิ๊กที่นี่<<

< ตอนก่อนหน้า : ตอนต่อไป >