อบรมศิษย์เริ่มบังเกิดผล ณ เสนาสนะป่าบ้านหนองบัวลำ
ภูจำพรรษา พ.ศ.2466
วัดมหาชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู
ตามรอยธรรมองค์หลวงปู่มั่น ตอนที่20
หอไตร เป็นสิ่งก่อสร้างเก่าแก่ของวัดมหาชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู
(รูป โดย แฟนพันธุ์แท้ศิษย์หลวงปู่มั่น)
องค์หลวงปู่มั่นได้เดินทางออกจากบ้านหนองลาด อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร มายังสถานที่ซึ่งปัจจุบัน คือ วัดมหาชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู ซึ่งเป็นสถานที่ซึ่ง พระอาจารย์แสง ธมฺมธีโร สิทธวิหาริกในพระเทวธมฺมี (ม้าว) ได้รับอาราธนามาวางรากฐานไว้
ก่อนเข้าพรรษามีการญัติกรรมเป็นสงห์ธรรมยุตให้กับ พระอาจารย์กู่ ธมฺมทินฺโน โดยองค์หลวงปู่มั่น เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และอยู่จำพรรษาในปี พ.ศ.2466 ตลอดที่พักยังสถานที่นี้ องค์หลวงปู่มั่นยังคงอบรมการภาวนา โดยเน้นที่พระเณร ต่อเนื่องเป็นปีที่ 8 แล้ว ทำให้ศิษยานุศิษย์เริ่มเห็นผลจากการปฏิบัติมากขึ้น
ภายหลังจากออกพรรษาแล้ว จึงได้เดินทางและจำพรรษายังสถานที่ซึ่งปัจจุบัน คือ วัดป่าสาระวารี บ้านค้อ อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี
ประวัติสถานที่ก่อนที่องค์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต มาจำพรรษา
พื้นที่นี้เดิมน่าจะเป็นวัดมาแต่โบราณ เนื่องจากมีซากเจดีย์โบราณ ซึ่งน่าจะเกี่ยวเนื่องกับอาณาจักรล้านช้าง ต่อมาน่าจะร้างลงในช่วงสงครามต้นกรุงรัตนโกสินทร์ จนกระทั่งได้อาราธนา พระอาจารย์แสง ธมฺมธีโร ท่านเป็นชาวจังหวัดเลย ได้ญัติกรรมเป็นสงฆ์ในฝ่ายธรรมยุต ณ วัดศรีอุบลรัตนาราม (ศรีทอง) อ.เมือง จ.อุบลราชธานี โดยมี ท่านเทวธมฺมี (ม้าว) เป็นพระอุปัชฌาย์
พระอาจารย์แสง ได้รับอาราธนามายังหนองบัวลำภูประมาณปี พ.ศ.2436 พระอาจารย์แสง ได้นำการศึกษาพระธรรมวินัย การปฏิบัติกรรมฐาน และตั้งมั่นวงศ์ธรรมยุตเป็นรูปแรกในมณฑลอุดร พระอาจารย์แสง ได้พัฒนาสถานที่ให้เป็นศูนย์กลางเผยแผ่ข้อวัตรปฏิบัติและเป็นสัปปายะสถานสำหรับภาวนา ที่พระกรรมฐานจะได้มาพักอาศัยสืบต่อมา ในนาม #เสนาสนะป่าหนองบัวลำภู พระอาจารย์แสง มรณภาพในราวปี พ.ศ.2458 สถานที่นี้ได้รับการทำนุบำรุงปัจจุบันเป็น วัดมหาชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู มั่นคงสืบมาจนถึงปัจจุบัน
องค์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต จำพรรษา พ.ศ.2466
องค์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ได้จากเสนาสนะป่าบ้านหนองลาด อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร มาจำพรรษายังเสนาสนะป่าหนองบัวลำภู เป็นปีที่ 8 ที่ท่านได้รับอบรมศิษยานุศิษย์อย่างต่อเนื่อง ซึ่งเริ่มเห็นผลเป็นอย่างมาก จากจำนวนผู้ที่ปฏิบัติตามแล้วเห็นผล ซึ่งการแนะนำของท่านใช้ญาณพิจารณาอุปนิสัยที่สั่งสมมาและให้อุบายการปฏิบัติที่ตรงกับจริต และท่านมุ่งเน้นสอนพระเณร ซึ่งพระเณรจะไปสั่งสอนฆราวาสได้ ในพรรษาต่อมาปี พ.ศ.2467 ท่านได้เดินทางไปจำพรรษายัง เสนาสนะป่าบ้านค้อ ปัจจุบัน คือ วัดป่าสาระวารี บ้านค้อ อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี
ในระยะที่องค์หลวงปู่มั่น พำนักและจำพรรษา ณ วัดมหาชัย ได้มีเหตุการณ์สำคัญดังต่อไปนี้
● พระอาจารย์กู่ ธมฺมทินฺโน ญัติเป็นธรรมยุติ เดิมพระอาจารย์กู่ เป็นพระสงฆ์ในฝ่ายมหานิกายจาก จ.สกลนคร หลังจากพบกับองค์หลวงปู่มั่น ที่บ้านม่วงไข่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร พร้อมกันกับหลวงปู่ฝั้น อาจาโร ในปี พ.ศ.2463 ก็เกิดความเลื่อมใส ออกปฏิบัติตามองค์หลวงปู่มั่น ในขั้นต้นได้รับการอบรมจากหลวงปู่ดูลย์ อตุโล ก่อน จึงเริ่มออกจาริกตามองค์หลวงปู่มั่น จนกระทั่งก่อนเข้าพรรษาในปีนั้น พระอาจารย์กู่ จึงได้ญัติธรรมเป็นธรรมยุติ โดยมี พระครูอดิศัยคุณาธาร (คำ อรโก) เป็นพระอุปัชฌาย์ องค์หลวงปู่มั่น เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ณ วัดมหาชัย แห่งนี้
● สรรเสริญอุบายหลวงปู่ฝั้น ขณะที่องค์หลวงปู่ฝั้น พักอยู่ ณ วัดป่าบ้านหนองแสง อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร ท่านอาพาธด้วยโรคหวัดและความวุ่นวายใจเป็นอุปสรรคต่อการภาวนาไม่อาจฝ่าไปได้เป็นเช่นนี้อยู่ 3 คืน เช้าวันรุ่งขึ้น ท่านได้ฝืนออกไปบิณบาต ระหว่างทางก็พบสุนัขตัวหนึ่งกำลังแทะกระดูก พอสุนัขเห็นท่านก็ถอยหลังไปแล้วก็ค่อยๆ กลับมาแทะกระดูกเป็นเช่นนี้อยุ่ 3 ครั้ง ทำให้ท่านสังเวชใจ เปรียบได้กับกระดูกนั้นมีเนื้อน้อย ที่สุนัขแทะไปก็ได้แต่รสที่น้ำลายลงคอไปแค่นั้น เปรียบได้กับการอยู่ในเพศฆราวาสที่หลงใหลในตัณหา หาประโยชน์ที่จะติดตัวไปอะไรไม่ได้ ควรตั้งใจภาวนาให้รู้ให้เห็นในอรรถธรรมสิ่งทั้งหลายในโลกนี้ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาทั้งสิ้น พิจารณาได้เช่นนั้นอาการไข้ก็หายไปทันที
หลวงปู่ฝั้น ได้เดินทางมากราบองค์หลวงปู่มั่น ยังเสนาสนะป่าบ้านหนองบัวลำภู ยังไม่ทันจะได้กราบเรียนอะไร องค์หลวงปู่มั่นก็ขำและเอ่ยสรรเสริญถึงอุบายธรรมของหลวงปู่ฝั้นที่ผ่านมาว่า
"ท่านฝั้น ครั้งก่อนได้ยินเสีอร้องจิตใจถึงสงบ มาครั้งนี้ได้หมาแทะกระดูกเป็นอาจารย์เข้าอีกแล้ว...การเห็นอะไรแล้วน้อมนำมาพิจารณาภายในจิตเช่นนี้ เป็นการกระทำที่ชอบแล้ว"
พระครูปลัดอ่อนตา เขมงฺกโร ภายหลังดำรงสมณศักดิ์ที่ พระครูศาสนูปกรณ์
เจ้าอาวาสวัดป่าโยธานิมิตร อ.เมือง จ.อุดรธานี ผู้ได้รับการอบรมโดยหลวงปู่มั่น ณ วัดมหาชัย
● การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยไม่ใช่สิ่งคร่ำครึ พระอาจารย์อ่อนตา เขมงฺกโร หรือเรียกท่านกันว่า พระครูปลัดอ่อนตา ท่านเป็นผู้หนึ่งที่ได้มาศึกษากับองค์หลวงปู่มั่น ณ เสนาสนะป่าหนองบัวลำภู จากบันทึกของหลวงพ่อวิริยังค์ ได้กล่าวว่า พระครูปลัดอ่อนตา ได้ถามเกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัดนั้นอาจเป็นการขัดข้องผู้อื่น เป็นการไม่รู้จักกาลเทศะ ไม่ทันสมัย ซึ่งองค์หลวงปู่มั่นได้ตอบว่า
"พวกเราผู้ปฏิบัติพระธรรมวินัยนั้น จะถือเอาชาวบ้านนักบวชผู้นอกรีตเป็นศาสดา หรือจะถือเอาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดาของพวกเรา ถ้าจะถือเอาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดาของตน ก็ต้องปฏิบัติตามพระธรรมวินัยที่พระองค์เจ้าทรงบัญญัติไว้แล้วทุกประการ หรือถ้าต้องการเอาผู้อื่นนั้นนอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดา ก็จงปฏิบัติตามผู้นั้นไป"
กล่าวกันว่าเป็นกุฏิองค์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต
ณ วัดมหาชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู
(รูปจาก เฟสบุ๊ควัดมหาชัย หนองบัวลำภู)
ในภายหลัง พระครูปลัดอ่อนตา ได้มาเป็นเจ้าอาวาสวัดโยธานิมิตร อ.เมือง จ.อุดรธานี ซึ่งเป็นวัดแรกที่องค์หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน จำพรรษาและได้รับคำแนะนำการภาวนาจากพระครูปลัดอ่อนตา เป็นองค์แรก ต่อมา พระครูปลัดอ่อนตา ได้ดำรงสมณศักดิ์ที่ พระครูศาสนูปกรณ์
แฟนพันธุ์แท้ศิษย์หลวงปู่มั่น
อ้างอิง
ประวัติหลวงปู่มั่นฉบับสมบูรณ์ โดย หลวงพ่อวิริยังค์ ฯ พ.ศ. 2541
บทความ วัดมหาชัย : วัดธรรมยุติกนิกายแห่งแรกในมณฑลอุดร โดย ธีระวัฒน์ แสนคำ, พ.ศ. 2558
แสดงความเห็น >>คลิ๊กที่นี่<<