แผ่นดินธรรมบ้านสามผง
ณ วัดโพธิ์ชัย บ้านสามผง อ.ศรีสงคราม จ.นครพนม
ตามรอยองค์หลวงปู่มั่น ตอนที่ 23

          นอกจาก พลิกแผ่นดินบ้านสามผง เมื่อชาวบ้านสามผง ได้หันมาปฏิบัติในแนวทางที่ถูกต้อง และคณะสงฆ์โดยการนำของ พระอาจารย์เกิ่ง อธิมุตฺตโก ได้ยอมตนยัตติกรรมเป็นพระธรรมยุตทั้งวัดแล้ว  องค์หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ยังได้อบรมการภาวนาให้คณะสงฆ์หมู่นั้นแล้ว ยังมีพระสงฆ์จากแห่งอื่น ได้เข้ามารับการอบรมกับองค์หลวงปู่มั่นครั้งแรก เป็นกำลังสำคัญในรุ่นต่อมา

ตามวัตถุประสงค์ขององค์หลวงปู่มั่น ที่มุ่งเน้นการอบรมพระสงฆ์ ให้ไปทำงานประกาศพระศาสนาต่อ ได้แก่ หลวงปู่ชอบ ฐานสโม, หลวงปู่ดี ฉนฺโน, หลวงปู่กงมา จิรปุญฺโญ, หลวงปู่สาม อกิญฺจโน, หลวงปู่สิม พุทฺธาจาโร เป็นต้น

บรรยากาศการอบรมในสำนักนั้น ได้รับการบันทึกไว้ เป็นที่ตราตรึงในความเมตตาคุณอบรมขององค์หลวงปู่มั่น และความมีกำลังของศิษยานุศิษย์ที่ปฏิบัติถวายเป็นอาจริยบูชา โดยกล่าวไว้ ดังนี้

การอบรมขององค์หลวงปู่มั่น

หลวงปู่เทสก์ ได้มีโอกาสถวายอุปัฏฐากองค์ และรับการอบรมจากองค์หลวงปู่มั่นที่บ้านสามผง ได้กล่าวถึงบรรยากาศในอดีต บ้านสามผงยังป่าหนาทึบต้องประสบกับโรคภัย แต่ทุกท่านทุกองค์ต่างมีกำลังการปฏิบัติ หลวงปู่เทสก์ได้บันทึกไว้ ดังนี้

การอยู่ใกล้ผู้ใหญ่ (คือองค์หลวงปู่มั่น) ดีมาก มีสติระวังตัวอยู่ตลอดเวลา วันหนึ่งสามเณรผู้ที่ปฏิบัติท่านไม่อยู่ เราจึงได้ไปนอนที่ระเบียงกุฏิของท่านแทนสามเณร ปกติท่านอาจารย์มักตื่นนอนทำความเพียรเวลาตี 3 ทุกคืน เวลาท่านตื่นหยิบไม้ขีดไฟกร๊อกแกร๊ก เราต้องลุกก่อนท่านทุกทีเพื่อเข้าไปถวายการปฏิบัติท่าน เราไปนอนอยู่หลายคืน จนท่านแปลกใจถามเราว่า

ท่านเทสก์ไม่นอนหรือ

เราตอบท่านว่า นอนอยู่ครับ

ในที่นั้นโรคของเราไม่ถูกกับอากาศ ฉันได้แต่ไม่มีกำลัง ปวดเมื่อยระบมไปหมดทั้งตัวตลอดเวลา แต่ความเพียรของเราไม่ท้อถอย ฉันแล้วเข้าป่าหาที่วิเวก ทำควานสงบอยู่คนเดียวตลอดกลางวัน กลางคืนตื่นเดินจงกรมแล้วขึ้นฟังเทศน์ ตั้งแต่ 2 ทุ่ม จนถึง 4 ทุ่ม  ถ้าวันไหนมีพระมาก ท่านก็เทศน์ถึง 6 ทุ่มหรือตี 2 จึงเลิก ท่านอุส่าห์เทศน์อบรมอยู่อย่างนี้เป็นนิจ บรรดาลูกศิษย์ก็มีกำลังใจ กล้าหาญทำความเพียรอยู่เช่นเดียวกัน....

แต่เมื่อจวนจะใกล้เข้าพรรษา หลวงปู่เทสก์ได้กลับไปจำพรรษากับ พระอาจารย์สิงห์ ที่ อ.อากาศอำนวย จ.สกลนคร

เช่นเดียวกับ พระอาจารย์ฝั้น ที่เดิมจะจำพรรษาร่วมกับองค์หลวงปู่มั่นเพื่อรับการอบรม แต่ก่อนจะเข้าพรรษาเพียง 7 วัน มีกำนันบ้านดอนคอกช้าง อ.ท่าอุเทน จ.นครพนม มาอาราธนาองค์หลวงปู่มั่นไปจำพรรษา ซึ่งองค์หลวงปู่มั่นไม่สะดวก ได้มอบหมาย พระอาจารย์กู่ พระอาจารย์ฝั้น และพระอาจารย์กว่า ไปจำพรรษาแทน

ผู้มาถวายตัวเป็นศิษย์ ตามบันทึกที่รวบรวมได้ปรากฏดังนี้

● หลวงปู่ชอบ ฐานสโม

          เรื่องราวเป็นที่กล่าวขาน ถึงวิธีการสอนขององค์หลวงปู่มั่น แม้แต่ครั้งแรกท่านก็เหมือนทดสอบความเข้มแข็ง กล่าวคือ พระอาจารย์พา ฐิตวีโร (สมณฉายาจากรายชื่อพระสงฆ์ที่จำพรรษากับองค์        หลวงปู่มั่น ณ วัดสิริจันทรนิมิตร พ.ศ. 2457) พระอาจารย์องค์แรกของหลวงปู่ชอบ ฐานสโม ได้ยกย่ององค์หลวงปู่มั่นให้ฟัง จนหลวงปู่ชอบเองปรารถนาที่จะได้ไปกราบฟังธรรม จนกระทั่งหลวงปู่ชอบเข้าสู่พรรษาที่ 4 จึงได้เดินทางไปกราบองค์หลวงปู่มั่น ยังบ้านสามผง

          แต่เมื่อได้พบกับองค์หลวงปู่มั่น ยังไม่ทันได้กราบ องค์หลวงปู่มั่นก็ขับไล่หลวงปู่ชอบไม่ให้อยู่ด้วย หลวงปู่ชอบไม่งุนงงเข้าใจแต่ก็ด้วยความเคารพที่มี มิได้โต้เถียงกราบลาและเดินทางไปจำวัดในสำนักใกล้ๆ กัน

พอเช้าอีกวันท่านฉันเสร็จกำลังเก็บบริขารออกเดินทางต่อ ปรากฏว่ามีพระกับเณรเดินทางมาพบบอกให้หลวงปู่ชอบ กลับไปยังสำนักองค์หลวงปู่มั่น การกลับไปคราวนี้ องค์หลวงปู่มั่นได้เมตตาต้อนรับเป็นอย่างดีไม่เหมือนคราวแรก ซึ่งกล่าวกันว่าองค์หลวงปู่มั่น น่าจะทดสอบจิตใจขององค์หลวงปู่ชอบ ว่าจะมีจิตที่เหมาะสมต่อการอบรมขององค์หลวงปู่มั่นหรือไม่

● พระอาจารย์ดี ฉนฺโน

          ในอดีตท่านเป็นพระอาจารย์ใหญ่มีอาคมขลัง ณ บ้านกุดแห่ อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร ในปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2469 ท่านได้ดั้นด้นบุกป่าดงออกเสาะหาของดีของขลังมาถึงบ้านสามผง ได้รู้กิตติศัพท์เกี่ยวกับองค์หลวงปู่มั่น จึงเข้าไปกราบขอฟังธรรมและปฏิบัติธรรมด้วย จนประจักษ์ผลทางใจอย่างน่าอัศจรรย์

ในที่สุดก็ขอสละตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดบ้านกุดแห่ หรือวัดศรีบุญเรืองท่าแขก ที่โด่งดังในสมัยนั้น และได้ออกธุดงค์ติดตามคณะกองทัพธรรมไป จนได้ญัตติใหม่เป็นพระธรรมยุต เมื่อ พ.ศ. 2470 ที่วัดสร่างโศกหรือวัดศรีธรรมาราม จังหวัดยโสธร ในปัจจุบัน เข้าร่วมในกองทัพธรรมพระกรรมฐาน และท่านยังมีโอกาสได้อุปัฏฐาก หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล จนวาระสุดท้ายขององค์หลวงปู่เสาร์

● พระอาจารย์กงมา จิรปุญฺโญ

          สถานที่บ้านเกิดท่าน ปัจจุบัน คือ บ้านโคก อ.โคกศรีสุพรรณ จ.สกลนคร ก่อนการอุปสมบทท่านเป็นนายฮ้อย ต้อนสัตว์ไปขายยังต่างถิ่น จนอายุ 25 ปี ได้แต่งงานต่อมาภรรยาและบุตรในครรภ์ได้เสียชีวิตลง การสูญเสียนี้ทำให้ท่านออกบวชเริ่มแรกในฝ่ายมหานิกาย แต่ก็ยังปฏิบัติไม่ได้ตามมุ่งหวัง จนมีสหธรรมิกได้กล่าวถึงเกียรติคุณขององค์หลวงปู่มั่น จึงได้ชักชวนกันออกเดินทางไปกราบองค์หลวงปู่มั่น

ใช้เวลา 2 คืน ก็ลุถึงยัง บ้านสามผง ในช่วงเวลาเย็น พบองค์หลวงปู่มั่น นั่งบนอาสนะสอนศิษย์อยู่พอดี ทั้งสองท่านก็หมอบเข้าไปนมัสการฟังธรรม เมื่อแสดงธรรมจบ จึงได้เข้าไปฝากตัวเป็นศิษย์ และหลวงปู่มั่นก็ได้รับไว้เป็นศิษย์นับแต่นั้น โดยจัดให้อยู่ในวัดป่าดงพระเนาว์ใกล้ๆ กัน พอใกล้เข้าพรรษาสหธรรมิกที่เดินทางมาด้วยกันได้กลับไปที่เดิม พระอาจารย์กงมาได้รับการชี้แจงธรรมปฏิบัติจากองค์หลวงปู่มั่นจนเป็นที่พอใจ ท่านได้เริ่มปฏิบัติอย่างเคร่งครัดถูกต้อง ท่านเล่าว่า "รู้สึกในจิตว่าธรรมะของพระพุทธเจ้านี้วิเศษเหลือเกิน" โดยท่านได้กล่าวถึงความเพียรที่เกิดขึ้นที่บ้านสามผง ดังนี้

นอนกลางวันไม่ได้เป็นอันขาด เพาะพอจะเอนหลังนอนเท่านั้น จะมีกาตัวหนึ่งใช้ปากสับหลังคาแทบพัง จนต้องลุกไปภาวนาต่อไป

บางครั้งก็ถูกให้นั่งสมาธิตลอดคืนยันรุ่ง 3-4 คืนติดกัน เมื่อเป็นสมาธิองค์หลวงปู่มั่นก็ชี้แนะให้ทุกระยะ พยายามให้ความรู้ในด้านปฏิบัติเต็มที่

การเดินจงกรมก็เดินตั้งแต่ฉันแล้วถึงเที่ยงวันทุกวัน การนอนนั้นเป็นเวลาเพียงเล็กน้อยความเพียรเป็นส่วนใหญ่

บางครั้งยุงกัดเลือดย้อยจนเปรอะผ้าปูจนต้องทิ้งก็มี

บางครั้งปีติเกิดตอนนั่งสมาธิถึง 3 วัน 3 คืนไม่ลุกเลย

โดยสรุปแล้ว การบำเพ็ญที่บ้านสามผงนี้เป็นจุดเริ่มต้น เป็นพื้นฐานที่มีความสำคัญจนตลอดชีวิต

          ต่อมาท่านจึงได้ญัตติเป็นพระธรรมยุต เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ.2470 พร้อมกับ ท่านพ่อลี ธมฺมธโร

หลวงปู่ดูลย์ อตุโล กับ หลวงปู่สาม อกิญฺญจโน

● หลวงปู่สาม อกิญฺจโน

          ท่านเป็นชาว จ.สุรินทร์ อุปสมบทในฝ่ายมหานิกาย เมื่ออายุ 21 ปี พ.ศ. 2462 จนต่อมาปี พ.ศ. 2468 ท่านได้รับทราบกิตติศัพท์และได้เดินทางมาวถวายตัวเป็นศิษย์เรียนกรรมฐานเบื้องต้นจากหลวงปู่ดูลย์ อตุโล เพียงไม่นานก็สามารถอบรมจิตให้มั่นคงได้ หลวงปู่ดูลย์จึงแนะนำให้ไปหาองค์หลวงปู่มั่น ขณะนั้นพำนัก ณ บ้านสามผง

          หลวงปู่สามในขณะนั้นจาก จ.สุรินทร์ มีสหธรรมิกมาเป็นเพื่อน  ใช้เวลา 15 วันจึงลุยังบ้านสามผง เพื่อรับการอบรมจากองค์หลวงปู่มั่น ท่านยังได้ปรนนิบัติรับใช้องค์หลวงปู่มั่น เนื่องจากท่านเห็นว่าพระรูปนี้มีความเข้าใจในข้อวัตรปฏิบัติต่างๆ  เป็นเวลา 3 เดือน ภายหลังองค์หลวงปู่มั่น ได้แนะนำให้ไปปฏิบัติกับ พระอาจารย์สิงห์ ซึ่งเป็นพระที่คุ้นเคยกับ  หลวงปู่ดูลย์

          เมื่อหลวงปู่สาม อายุได้ 28 ปี จึงได้ญัตติเป็นพระธรรมยุต เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ.2471  

          ประวัติศาสตร์พระธุดงค์กรรมฐานของบ้านสามผง จึงได้จารึกไว้นับแต่นั้น

แฟนพันธุ์แท้ศิษย์หลวงปู่มั่น

อ้างอิง

1) ประวัติพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺตเถร โดย หลวงปู่มหาบัว ญาณสมฺปนฺโณ พ.ศ. 2547

2) ประวัติหลวงปู่มั่นฉบับสมบูรณ์ โดย หลวงพ่อวิริยังค์ ฯ พ.ศ. 2541

3) หนังสือที่ะลึกในงานพระราชทานเพลิง พระญาณวิศิษฏ์ (พระอาจารย์สิงห์ ขนฺตยาคโม) โดย พระอริยคุณาธาร พ.ศ. 2505

4) อัตตโนประวัติ พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์ ลายมือหนังสือธรรมของ พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร วงศ์ธรรมยุติในภาคอีสาน โดย หลวงปู่เทศก์ เทสรํสี พ.ศ. 2539

5) อาจาราภิวาท อนุสรณ์ พระอาจารย์ฝั้น อาจาโร พ.ศ. 2520

6) ตามรอยธุดงควัตร พระอาจารย์เสาร์ กนฺตสีโล โดย ธิดาวรรณ-พิศิษฐ์ ไสยสมบัติ พ.ศ. 2546

7) ชีวประวัติพระคุณเจ้าหลวงปู่ชอบ ฐานสโม, ฉบับปรับปรุง พศ. 2535

8) จนฺทปชฺโชตเถรปูชา ที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (สนั่น จนฺทปชฺโชโต) วันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2542

9) ทางสู่สันติ อนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพ พระอาจารย์กงมา จิรปุญฺโญ วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2506

 

แสดงความเห็น  >>คลิ๊กที่นี่<<

< ตอนก่อนหน้า : ตอนต่อไป >